МУУ ЗАЛУУ

ДОХ-той тэмцэх дэлхийн өдрийн хав халуухан мэндийг эрхэм блогчид та бүхэндээ хүргэе ээ. Хэний ч билээ хэлснээр бид ДОХ гэдэг өвчнийг энгийн нэг өвчин мэтээр хүлээж авдаг болжээ. Айх аа больчиж, зоригтой монголчууд, Чингисийн үр удам юм чинь аргагүй л дээ. Арванхоёрдугаар сарын 1 гэдэг өдөр дөхөх үед л хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр нь дуугарч харагдах. Энэ аюулт тахлыг зөвхөн нэг өдөр л санаад бусад 363 таг мартаж чаддаг нь бидний онцлог шүү. Одоо ч тэгээд энэ өвчний тохиолдол шинээр илэрлээ гэхэд дасч байгаагийнх юм болов уу, тоохоо больчихсон байна. Амархан дурладаг улсууд шүү, бид.

Одоо ингээд харж байхад нөгөө сайхан гахайгаа мартагнаж эхэлж байна дөө. Эрүүл мэндийн яам нь тоог дараад байгаа юм уу, эсвэл ХӨСҮТ нь дараад байна уу гэдгийг мэдэх хүн байна уу. Гэрлийн болоод геометр прогрессийн хурдаар өсч байснаас огцом буурч байгааг юу гэж ойлгох вэ. Эсвэл монголчуудын биед ийм хурдан гахайны эсрэг дархлаа тогтов уу. Магадгүй юм, тэнгэр заяат ард түмэн юм чинь.

За за, болъё хө. Ингэхэд юу байна, андуудаа. Шинэ жил ойртоод л сэтгэл нь догдлоод, бүсгүйчүүд нь даашинз энэ тэрээ бодоод эхэлсэн үү, яг тэгж байгаа л даа. Банжиг маань энэ жил шинэ оны баяраа хийхгүй сурагтай байх шиг. За үнэнгээсээ болъё, буу халаад суучихвал ажил цалгардаад, амьдрал оройтоод байх шинжтэй байна. Бака чүүс.

Эр баргил дуутай

Эрхийгээс томгүй биетэй

Том том яриатай

Тогоон чинээтэй гэдэстэй энэ юу вэ?

Таасан хүнд

ШАГНАЛТАЙ

Бүсгүйчүүдээ ухаантай бололдоо.

Зиак гуравхан хоногийн дараа анхны ардчилсан гэсэн байхаа (П.Очирбат гуайг Ардчилсан хүчнээс дэвшиж Ерөнхийлөгч болсон учраас "гэсэн байхаа" гэдэг үгийг хэрэглэлээ) Ерөнхийлөгч маань тангарагаа өргөх гэжийдаг. Тангараг өргөх ёслолын өртөг нь татвар төлөгч маниудын халааснаас гарч буй 175 сая төгрөг. Элбэг хангалуун ах маань харин ч нэг "элбэг хангалуун" гэдгээ тод томруунаар харуулж байна даа. Элбэг хангалуун сайхан дөрвөн жилийг удахгүй үзэх юм байна л даа.

Муухай шоучин юм аа. Өөрчлөлт хийнэ энэ тэр гээд байсан ингэж "элбэг хангалуундах"-ыгаа өөрчлөлт гээд байсан юм байна л даа. Өөрчлөлтийг тангараг өргөх ёслолоос эхлүүлээд л үзүүллээ. Цаашдаа яахыг хармаар байна.

Мань эр өөрийгөө Чингис хаантай зүйрлэж байх шиг санагдах юм. 12,06 цагт тамгаа авах ч билүү, нэг ийм юм яриад байх шиг. 1206 онд Тэмүүжин Их хааны суудал суусан шт. Сайн шоу менежер шүү. Шрекийн  хэн ч билээ хан хүүгийн ээж шидтэн шиг санагдаад байдаг юм. Эсүүл илжиг шиг ч юм уу.

Андууд юу гэж бодож байна.

Эрдэнийн хүү Ерөнхийлөгч болсон бол учиртай байх байлаа. За за, сэдвээс хазайсан зүйл рүү хальтирах гэж байна, болъё, дуусгая, залуу хүрчлээ. Зун болоод бие нозоороод, хуруу ядраад, тархины хуниаснууд хүртэл хайлж алга болж байх шиг....

Шартаж үхлээ. Зараа хүүр чинь хэдэн саяараа дотор орчиж, энэ их муу хүн юм аа.

Үнэндээ "Төрөөс төрсөн тэрбумтан" нь хэн болох, хэн нь бизнес хийгээд шударгаар тэрбумтан болсон юм бол гэдгийг ухаж олно гэдэг үнэхээр хэцүү юм шиг санагдаж байна. Ерөнхийлөгчийн сонгуульд дэвшиж байгаа хоёр ч гэсэн "тэрбумтнууд" шүү дээ. Ямар замаар, яаж олсон авсан бэ гэдгийг хэн ч мэдэхгүй. Мэдүүлэхийг ч хүсэхгүй. Шар ахын талаар бол тодорхой. Харин Жижиг ахын хэрхэн хөрөнгөжсөн, юмжсан гэдэг нь тодорхойгүй. 2000 онд гэнэт АНУ-д очиж хэлний бэлтгэл хийх гээд яваад өгсөн. Хачир дээрээ сурч боловсрохоор гэж хэлдэг. Мань эрийн эзэмшдэг энэ тэр хөрөнгүүд нь бодуул бас л "Төрөөс" боссон ч юм шиг, үгүй ч юм шиг. Хаанаас эх үүсвэртэйг нь мэдмээр байна аа гэж....

Зиак, андуудад энэ өдрийн мэнд.

Манай "шарга" бид хоёрын удаан хүлээж байсан шинэ хүн маань гарч ирэв шүү. Найз нь хүчтэй хүн юм шиг байна шүү, хүүтэй болсон. Одоо хүү маань 11 хоногтой том эр болсон. Банжигийнхны тоог нэмэхийн тулд хийсэн зүйлийн маань эхний үр дүн гарлаа гэж, хэхэхэ.

Жиргээ гуай маниудыг нэлээд сайн авч хаяжээ. Үгүй яах вэ, чадаж байгаа юманд арга байхгүй шүү дээ. Овоо эмийн өсгийний хуйх юм даа гэж.

Мартын 8 аль хэзээний өнгөрсөн билүү?

Эмэгтэйсүүдийн талаар хэдэн үг хэлэхгүй бол болохгүй. Та нар ингэлээ гээд намайг “алцгар, сэгсгэр, сэг, гөлөг, г..ий” гээд хуруугаа өвдтөл кэборд нүднэ биз. Яадын би, хэлсэн үгнээсээ буцаж нялцагнаад байдаг ч хүн биш. Комэнт энэ тэрийг устгаад ч байдаг юм биш.

Эээ, таануус юу юм бэ. Биднуус яадын уудаг. Та нар ч гэсэн хамт уудаг л биз дээ. Эхэхэх. Өөрийн бие дээрх харыг харж чадахгүй байжээж их олон юм ярина аа. Таануусаас л болж бид нар архи уужийшт. Таануусыг эргүүлэхийн тулд бааранд оржийна, даажийна гэх мэтээр олон олон юм байна дөө. Тэгж ярих юм бол үр хүүхдээ хамтдаа өсгөх хэрэгтэй гэж шинжлэх ухаан гээч нь нотлоод байгаа юм биш үү. Эцэг, эхийн аль нэг нь байхгүй өссөн хүүхнүүд сэтгэцийн эмгэгтэй болоод байна гэсэн судалгаа удахгүй гарах сурагтай.

Өөр арга алга. Залхуу хүрчлээ.

За, за. Дөрүүн сарын 1 гээд оруулсан бичиглэлийн үргэлжлэлийг дараа нь....

Хэхэхэ. Лаг сүртэй гарчиг наадаг гэжийшт. Нээрэн ойрын хоёр сар гаруйн хугацаанд блогтоо нар, салхи, хуруу, хумсаа хүргэсэнгүй шүү. Зарим анддаа идэвхтэй байна гээд л "хулхидаад" байсанд уучилмойг гуйя. Гэхдээ яах аргагүй наад захын жишээ гэхэд "шарга"-аа эвтэйхэн, аятайхан хоёр яс мэнд сэнд ч билүү дээ амаржуулах гэх мэтчилэнгээр ажил, амьдралын асуудлуудаа зохицуулах гэдэг үнээрийн хүнд байлаа. Одоо ч үрийн дуу ойрхон болоод байна шүү. Ингээд хүүр чинь далийчихсан туужийдиймаа.

Үндсэн сэдэв рүүгээ орохгүй бол болохгүй нь. Би ингэжийшт. Найз нөхөд уулзана аа, дандаа архидаж байна. Тэд нартай уулзана аа, гарууд хоёрын хооронд хорхой хөдөлгөөд, дутуу алсан баавгай, бар, арслан шахуу болгоод өөрсдөө больчиж байна. Эсүүл гүйцээжийн гээд бүүр таслаад, таван хошуу шахуу болгоод гэр оронд минь биш, өөр газар энэ тэр дагуулж очоод хонуулчиж байна. Гэхдээ "эрчүүдийн орох дуртай" тэр газар биш шүү, бурхан минь. Өөрсдийнхөө байдаг газар руу аваад явчиж байна. Гэр оронд минь хонуулахгүй, эхнэртээ санаа тавиулахгүй болгоод байгаад нь хорсоод "энэ муу"-г уумааргүй байна.

Гэтэл архийг шил шилээр нь уумаар санагдаад байх юм. Энэ яагаад ингэж байна гэгүүл. Найз нөхөд, блогчидтойгоо 14 хоног уулзахгүй байх юм бол яах аргагүй энэ эмгэг хөдлөөд байгаа юм. Уугаад л, уумаар л санагдаад байх нь тэр шүү дээ. Энэ юуны учир вэ, андууд хэлж өгнө үү.

Ирж буй шинэ ондоо

Блогоороо дүүрэн бичлэгтэй

Биеэрээ дүүрэн хувцастай

Ходоодоороо дүүрэн хоолтой

Хоолойгоороо дүүрэн инээдтэй

Аз жаргал бялхсан

Амжилт бүтээл цалгисан байх ажаа муу.

Пиав уудаг нь пиавандаа цадаж

Архи уудаг нь аяндаа засарч

Амьдрал тань үргэлж өөдлөн дэвшээрэй.

За энүүнээс цааш Муузалуугийн авьяас дуусвой.

Захиж хэлэх үгс байвал комент бичиж үлдээнэ үү. хэхэ

Энэ долоо хоног гэдэг ч бичиг цаас бүрдүүлэх ажил дээр л тулгуурлан өнгөрөх шив дээ. Үдээс өмнө гадуур явж явж, үдээс хойш ажилдаа ирдэг наацан. Ажлын цагийг хагас ашиглаж байна шт. Би гэдэг хүн чинь цалин авах нь уу. Цалин авахгүй бол гэр бүлээ яаж тэжээнэ ээ. Ээ нөгөөх чинь матийцан туужийшт. Уг нь ингэлээ л дээ...

Манай "Шарга даага" бид хоёр чинь удахгүй маамуутай болох гэж байгааг зарим хүмүүс мэдэж байгаа байх. Тэрнээс нь өмнө амжуулаад гэр бүлээ батлуулчих санаатай явлөө. Би ч явна гэж юу байхав, ихэнхийг нь манай нөгөөх амжуулж байгаам чинь. Уг нь Монгол Улсын иргэн хоёр хүн чинь гэрлэхдээ хоёр биедээ дуртай, гэрлэх хүсэлтэй, өөрсдийгөө Монгол Улсын иргэн гэдгээ баталсан бичиг баримт болох иргэний үнэмлэхтэйгээ байхад болчихдог юм болов уу гэж бодож байтал, биш юм аа. Баахан бичиг цаас бүрдүүлдэг юм байна шт. Гэрлээгүй гэсэн лавлагаа хамгийн түрүүнд хэрэгтэй юм байна. Энүүнийг 100 айл дахь ИБМУТ-ийн "Б" байрнаас очиж авав. Түүний дараа эрүүл мэндийн бүрэн шахуу үзлэгт орж, ДОХ болон сүрьеэ, арьс өнгө, сэтгэл мэдрэлийн шинжилгээ өглөө дөө. Энийг бол дүүргийнхээ эрүүл мэндийн нэгдэл дээр очоод хийлгүүлчихэв. Ер нь бол хамгийн чухал нь энэ хоёр л юм билээ. Өөр бас бус юу юу ч байлаа мартчихаж. Голыг нь манай хүн л нугалсан юм чинь. Өө тийм, Гэрлэх ёслолын ордон дээр очиж сургалтад суудаг юм билээ. Тэр нь 2000 төгрөгийн төлбөртэй, өглөө 10.00, 13.00 цагаас болдог. Гэхдээ 11,00 болоод 14,00 цагт очоод суухад ч болох л юм билээ. Уг нь сургалтад сууж байхад сайхан байсан, сургалт дуусаад ирсэн чинь Монгол эрэгтэйчүүдийн холбооны тэргүүн гэсэн байх аа, Сургалтын төвийнх нь дарга нь "Хурдан 2000 төгрөгөө бэлдээд сургалтад суув гэсэн бичгээ ав" гээд л нээх хүйтэн өнгөтэй хоолойгоор хэлэнгүүт авч байсан цагаан энергүүд маань шууд алга болж байгаа юм чинь. Юу гэсэн үг үү, биднээс зөвхөн мөнгө авах гэж л ийм сургалт зохион байгуулдаг шиг санагдаж байлаа шт. Өө гарчигнаасаа тэс хөндлөнтчихсөн явж байх чинь вэ.

Энэ их юмыг нугалах гэж явж байх зуур манай "Шарга" мань хоёрт муудалцах зүйл гарах юм аа. ДОХ-ын шинжилгээнээс нь хоцроод оччихсон чинь "Надтай гэрлэх дургүй байна, майна" гээд бууж гардаг юм байгааддээ. Чи ер нь надад юугүй юм байна гээл... хэхэхэ. Бараг л салчихсан шт яадым гэж бодлоо шт. Заза худлаа туусан юм, нүгэл байгаа даа. Гэр бүлээ баталгаажуулаагүй байхдаа салах тухай яаж бодож болно оо, баталгаажуулсан хойноо ч бүр ч үгүй биз дээ. Ээдээ, гэр бүл батлуулахад энэ олон бичиг сачиг юунд хэрэгтэй байна аа. Холливудын кинон дээр чинь тасарчихсан явж байгаад л гэрлэчихдэг юм билээ дэг. Тэрэн шиг амар юм санасан, арай биш юм билээ шүү.

Польшийн Ерөнхийлөгч манай улсад айлчлаад өнөөдөр буцах гэж байгаа бололтой юм. Хурдан буцаасай гэж харин ч нэг ерөөж байна шүү. Энэ нь ямар учиртай юм гэхээр хэдэн шалтгаан байна.

Нэгдүгээрт, хэдэн цагдаа нараа өрөвдөж байна шүү. Шинэ жил болох гээд байхад энэ хэдийгээ хөлдөөгөөд хаячуул баяраар ууж тасраад төрсөн шахуу гэртээ хүргүүлдэг мань мэтийн хүмүүс гудамжинд хөлдөж үхэх нэг асуудал байна.

Хоёрдугаарт, энэ хүний балгаар ойрын хоёр өдөрт хэд хэдэн /ганц хоёр шахуу/ ажлаа амжуулж амжсангүй. Энд тэнд миний явж байгаа газраар л зам хаагаад, машин явуулахгүй, гацаагаад хаячих юм. Эсвэл миний явж байгаа газраар Ерөнхийлөгч яваад байна уу, Ерөнхийлөгчийн яваа газраар би яваад байна уу, энэ нэг юм хэлээд байна шүү ер нь. Төрийн хэмжээний том айлчлал байж болно л доо. Гэхдээ мань мэтийн ажилд садаа болох гэж байгаа юм шиг зам хаагаад байх нь зөв ч юм уу, буруу ч юм уу, бүү мэд. Манай хэдийг гадаадад очихоор нь ер нь яадаг юм бол доо. Замыг нь чөлөөлөөд сайхан явуулаад байдаг юм болов уу, эсвэл хамтдаа түгжрэх үедээ түгжрээд явж байдаг юм болов уу. Энэ талаар мэдэх юм сан. Өнөөдөр нарны зам бол тэр чигээрээ машин зогсоолорхуу л юм харагдаж байна лээ. Анжгаа шиг сайхан дурантай бол аваад таанууст харуулахгүй юу.

Гуравдугаарт, ер нь хотын төвдөө бүх юм нь төрийн алба, үйлчилгээ нь төвлөрснөөс л түгжрээ, бухимдал үүсч байгаа биз. Том том яамд, агентлагуудыг хотынхоо зах руу шилжүүлбэл түгжрээ нь гайгүй болчих ч юм билүү, тээ. Энэ талаар дээдэс нэг бодоод үзээсэй.

Эцэст нь, нэг хуурай дүүтэйгээ хальти ярьсан яриаг хэлье. Хөгжилтэй шахуу санагдсан юм. Ингэжийшт.

-Дүү юу байна, ажил төрөл сайн уу. Хаагуур яваад байна.

-Тайван дөө, саяхан нэг орон нутаг руу томилолтоор яваад ирсэн.

-Аан, наад нүүр амаа хэндээ маажуулчихаав, хүүхэнтэй ноцолдоо юу?

-Үгүй, томилолтоор явж байгаад жаахан муудалцаад, бага зэрэг гар зөрүүлсэн юм.

-Яасан, согтуу байсан юм уу?

-Бга зэрэг л, ажлаар явж байсан юм чинь...

Ингэж хэлэхийг нь сонсоод нь би шууд ангайж байна шүү дээ. Дүү хүү ямар боксчин, зодооч биш. Ажил нь тэгээд зодоон хийгээд байхгүй. Хамгийн гол нь албан ажил нь нүүр амаа маажуулаад, гар зөрүүлдэг болцон юм болов уу гээд л гайхаад барахгүй юм.

"ДОХ-ын өдрийн мэнд" гэж хэлэхээр учиргүй сайхан баярын өдөр шиг санагдаж байна шүү. Одоо ч бидэнд ДОХ гэхээр хачирхаж гайхаад, элдэв харь гаригийн амьтан үзсэн мэт санагдахаа байж дээ. Бид ч дөжирчихсөн бололтой. Анх Монголд нөгөө алдарт хоёр камерун "ДОХ"-ыг импортлох үеэр хүн болгон "сүр сүр" ярьж,  тэр яг юу билээ гэлцээд л, бараг л гадаадад явж байгаа нэгэндээ захьж байж билээ, "Аваад ирээрэй" гэж. Одоо ч бид тоохоо больжээ. Монголчууд юм үзэж, улс хөгжиж, улстөржиж байна, цаана чинь. ДОХ бол юу юм бэ, өчигдрийн сонгуулиар аль улс төрийн хүчин ялав, нийслэлийн эрх дархыг хэн авав гэдэг л сонин байгаа бололтой юм.

Эр хүний ноён нуруу, тэсвэр, тэвчээрийн хязгаар хаана, хэрхэн тасардаг вэ гэдгийг өчигдөр харлаа шүү. Бүхэл бүтэн сар 4 хоногийн дараа л тасардаг юм байна. Энд юуны тухай өгүүлэх гээд байгаа доор, товч сийрүүлье.

Өчигдөр бидний хэдэн нөхөд уулзаж, жаахан савлаа. Тэр үеэр “Сав” гэж эхлээд “даг” хэмээн дуусдаг нэртэй эрхэм учиргүй зарлаад “пиар”-даад байсан зүйлээ хэрэглэдэг юм даа. Түй, ингэхийг нь мэдсэн бол нэлээд овоо олон төгрөгөөр барьчихдаг байсан юм. Хөөрхөн хэдэн пиавны мөнгөтэй болоод, өнөөдөр жаргаж байгаа байхгүй юу. Хайран юм…